Ta metoda rozliczeń pozwala na regulowanie podstawy opodatkowania w danym okresie poprzez dokonanie dodatkowych zakupów, obojętnie jakich.
Jednak i w takiej metodzie towary i materiały obejmowane spisem z natury są wycofywane z kosztów uzyskania przychodu w rocznym spisie z natury. Oznacza to, że wydatki na towar zakupiony w ciągu roku zaliczane są do kosztów uzyskania przychodu z chwilą poniesienia wydatku, jednak jeżeli 31 grudnia towary te nadal będą na stanie magazynowym, o ich wartość zostanie pomniejszony koszt uzyskania przychodu danego roku. Ten sam koszt będzie jednak podwyższony o wartość towarów, które poprzednio w spisie figurowały, ale w międzyczasie zostały sprzedane.
Na przykład:
W roku 2005 dokonano wydatków na zakup paliwa 100zł i zakup towaru 100zł. Połowę towaru sprzedano. Na koniec roku w spisie z natury znajdzie się towar o wartości 50zł, w związku z czym koszty wyniosą 100zł + 100zł - 50zł = 150zł.
Wydatki należy zaliczać do kosztów uzyskania przychodu w dacie ich poniesienia bez względu na to, jakiego roku przychodów wydatki te dotyczą.
Podatnik może jednak wybrać metodę, który podzieli koszty uzyskania przychodu na dwie grupy: